Valeriy Sitalo, onze man of the match

Zoals gebruikelijk zijn Adje ik ruim van tevoren present in het stadion. Vandaag een uur voor aftrap. We krijgen daardoor royaal de gelegenheid om ons te vergapen aan de welhaast zinderende warming-up van de doelmannen uit Karagandy, onder leiding van de ons onbekende, maar in ieder geval uitermate gedreven keeperstrainer Valeriy Sitalo. Ze zijn al eventjes bezig als wij ons rond achten als toeschouwers melden en houden pas op het allerlaatste moment met hun oefeningen op. Er is dan minstens een uur keihard voorbereidend gewerkt door oom Valeriy en zijn neefjes.

Ademloos zien wij tussen acht en negen hoe Valeriy Sitalo de beide doelwachters uit Kazachstan als een bezetene met strakke pegels bestookt, verdekt op ze schiet na een trits kolderieke schijnbewegingen, jongleurtrucjes vloeiend met ze doorneemt (voor het beeld hierbij: denk aan een zeehond die een balletje met zijn snuit hooghoudt, en dat dan met drie balletjes, in een moordend tempo), en telkens wisselt van het ene doel naar het andere. Tussendoor knuffelt en schouderklopt Sitalo er lustig op los met zijn keepersduo. De beide heertjes sluitposten van dienst komen werkelijk niets te kort.

Allemachtig, wat een kerel, die Sitalo. Hij straalt brandende gretigheid uit, heeft imposante looks en wij begrijpen niet waarom hij niet gewoon zelf in het hok gaat staan, straks tegen AZ.

Nog voor de bal gaat rollen, weten wij al dat Valeriy Sitalo onze man of the match is. En inderdaad houdt zijn afgetrainde beschermeling Stas Pokatilov het doel van Shakter lange tijd schoon met soepele en katachtige saves. Pas na een krap uur capituleert hij, voor een stevige dwarrelbal van Celso Ortiz. Wellicht had hij zelfs 90 minuten lang de nul kunnen houden als zijn ploeg voor de wedstrijd haar goede gebruik van schaapje slachten op de middenstip had mogen doorvoeren. De UEFA liet deze creatieve wijze van het aanroepen der Goden echter niet toe.

Maar nóg zekerder van een zwaarbevochten 0-0 was Shakter ongetwijfeld geweest als de oude Sitalo zelve ten strijde was getrokken tegen AZ. De mysterieuze keeperstrainer, die in zijn actieve carrière nooit verder kwam dan een handvol wedstrijden in vage Oostblok-competities, had daarmee als 43-jarige wellicht van mysterieuze naar magische proporties kunnen groeien voor het oog van voetbalminnend Europa.

Dat gebeurt vandaag helaas niet, en het zal wel nooit meer gebeuren ook voor de oude Sitalo. Adje en ik koesteren onze fraaie keepersontdekking echter niet minder bewonderend voort, in alle stilte van de anonimiteit rondom dit mysterie uit het Oostblok.

******

AZ - Shakter Karagandy, 7 november 2013: 1-0 (0-0), groepsfase Europa League. Toeschouwers: 9.778.

******

(Foto´s: Valeriy Sitalo, zó druk aan het werk met zijn twee pupillen, dat hij nauwelijks goed te fotograferen valt - foto´s van Rißmann)

Gouden Dageraad in Alkmaar

Schatje voor Adje?

Het was een heel gedoe om via AZ-kanalen naar de wedstrijd om de Johan Cruijff Schaal te komen: ofwel moesten we met georganiseerde bussen vanuit Alkmaar oprukken naar de ArenA, ofwel waren we verplicht op per auto aan te komen rollen naar parkeervak P2, alweer we onze vouchers om konden ruilen voor toegangskaartjes.

We kozen voor optie twee, en vroegen ons af waarom het toch in vredesnaam zo complex geregeld was. Angst voor grimmige confrontaties tussen beide supportersgroepen leek ons niet aan de orde. Immers: fans van AZ en Ajax verdragen elkaar in de regel prima.

Tot onze verbazing en hilariteit bleek het in praktijk vooral te gaan om maatregelen waarvan men als organisatoren achteraf kan zeggen: we hebben in ieder geval maatregelen genomen. Want vanaf parkeervak P2 werden we als gezamenlijke Kaaskijkers door stewards en politie naar de ArenA begeleid, alwaar we vervolgens simpelweg werden ´losgelaten´ tussen de Amsterdamse aanhang die daar massaal rondkuierde. En ja, dat ging er conform verwachting heel gemoedelijk en vriendschappelijk aan toe. Veel gedoe om niks dus, al die ingewikkelde aanreistoestanden.

Over de wedstrijd zelf zal ik kort zijn: Ajax iets beter, AZ erg dapper, en arbiter Richard Liesveld had zich opzichtig voorgenomen dat de prijzenkast van Ajax kennelijk nog niet vol genoeg was. Hij woof vlijtig ieder nadeel voor AZ weg, hielp Ajax een handje zo vaak het maar kon, en zal na afloop ´s nachts thuis ongetwijfeld heel tevreden zijn ingeslapen onder zijn Ajax-dekbed.

Veel pikanter voor ons was de situatie van onze trouwe stadionvriend Adje, die al enige tijd vrijgezel is omdat hij de lat voor de ware liefde van zijn leven behoorlijk hoog heeft liggen: de uitverkorene moet namelijk buitengewoon jong, blond én catwalkbestendig zijn. Het geval wilde vandaag dat pal vóór onze kieskeurige loverboy een uitgelezen exemplaar van zijn begeerte had plaatsgenomen. Het fraaie deern zat naast een poepsaaie, zwijgende en niet al te filosofisch ingesteld ogende jongeman, die niettemin haar toch echt vriendje was: ze droegen beiden de gelijke ring.

Het AZ-poppetje haalde heel gedienstig drankjes en hapjes voor haar knul. Hij wist niet half hoe goed hij het had, vonden wij, terwijl wij Adje omstandig attent maakten op het voor het volmaakte Adje-hapje dat voor zijn neus zat.

Adje wimpelde tot onze verbijstering echter iedere mogelijke interesse af. Zelfs toen het arme schaap haar bevallige armpje langdurig aan Adjes voeten legde - de bal ligt dan toch op de doellijn zullen we maar zeggen - bleef onze maat stoïcijns.

We hapten naar adem over zoveel koelte en beheersing bij Adje. Wij hadden er, geloof ik, veel meer last van dan Adje zelf, dat hij deze schitterende blinkende schaal aan zich voorbij liet gaan.

******

AZ - Ajax, 27 juli 2013: 2-3 (na verlenging; 2-2 na 90 minuten; 0-0 na 45 minuten), Johan Cruijff Schaal. Toeschouwers: 48:000

******

(Foto´s: onze vrijgezelle Adje heeft duidelijk Anschluß met knappe blonde AZ-nimf (haar arm ligt aan zijn voeten!) maar lijkt dit totaal niet merken; vrolijke stroom AZ-fans onder omstandige begeleiding op weg naar de ArenA, waar vervolgens iedereen gezellig door elkaar mag lopen - foto´s: Rißmann)

het belang van de beker

Mijn grootste moment van voetbalgeluk dateert uit het prachtige jaar 1981. Mijn Haarlem werd in dat voorjaar kampioen van de Eerste Divisie, en de optelsom van euforie en voetbaltrots die ik toen voelde, en die nog wekenlang in mijn bloed bleef voortrazen, is nauwelijks weer te geven in woorden. Nouja, ik kan het misschien het beste nog zo zeggen: ik was werkelijk en compleet zielsgelukkig. We waren kampioen!!!

Ik denk dat een dergelijke extase vooral is weggelegd voor fans van clubs die zelden of nooit wat winnen. De intense vreugde van dat ene kampioenschap, of die enkele KNVB-beker die je wint. Dat je het daar dertig jaar later nog niet over kunt hebben zonder helemaal te gaan stralen en natte oogjes te krijgen. Dat je de basiself van dat kampioensteam zelfs op je 85e, kreupel, dement en lekkend als een mandje, nog altijd foutloos opdreunt ten overstaan van een verbaasde zuster, die rapporteert: "Meneer Rißmann had vandaag veel praats over voetbal en begon allemaal namen van vroeger op te sommen. Meestal slaat meneer hoofdzakelijk wartaal uit, maar dit leek toch duidelijk een helder moment."

Voor supporters van zogenoemde topclubs is het leven een stuk moeilijker en vlakker dan voor ons, de aanhangers van de kleintjes. Ik bedoel, welke liefhebber van Ajax gaat op dit moment nou helemaal uit zijn plaat van de derde landstitel op rij, en alweer de 32e in totaal? Bevriend Ajacied annex Behave-collega Michiel sms´te mij hier heel treffend het volgende over: "Ik moet wel zeggen dat het nu na 3x wel gewoontjes wordt. Ik denk dat richting de 4e ster er weer wat spanning ontstaat..."

Ben je volger van pakweg Ajax, PSV, Bayern München, Manchester United of Real Madrid, dan is het landskampioenschap een regelrechte must. Lukt het, dan is dat leuk en ben je wel een beetje blij, maar gaat dat mis: o jee, dan is gelijk het hele seizoen bedorven en is het leven somber en zwaar.

In diezelfde sfeer, waarin alles alleen maar draait om de zoveelste schaal, wordt in Nederland door fans van Ajax en PSV nogal neergekeken op de beker - of slabak, of dennenappel, zoals er ook wel met enige dedain over deze schone cup wordt gesproken. "Een troostprijs", heet het dan, of "Nouja, het is tóch een prijs.". Mark van Bommel zou de beker, zo gaf hij in de aanloop naar de finale aan, graag "op zijn lijstje bijschrijven", en gaf daarmee heel subtiel aan dat van echte hunkering geen sprake was. De beker is slechts een prijsje voor een titelverzamelaar - geen mijlpaal in de historie. Juist daarom is het zo prachtig en geweldig dat ik getuige mocht zijn van de victorie van AZ, dat het aangeslagen PSV (geen kampioen geworden en daardoor zichtbaar ontdaan van iedere motivatie) in de Kuip op pure wilskracht de beker afsnoepte. AZ heeft in het verleden natuurlijk wel eens vaker wat gewonnen (zoals die onvergetelijke eerste landstitel in ´81, tegelijk kampioen met mijn Haarlem dus), maar toch zelden genoeg om in het AZ-blok in het stadion voor totale extase te zorgen. De spelers waren net als de fans door het dolle heen - intense vreugde, omdat die vreugde zo zeldzaam voor ze is.

Ik betrapte mij er op dat ik in de laatste 20 minuten misselijk van de spanning werd, en niet meer op de stadionklok durfde te kijken - bang dat dit ongeluk zou brengen. Deze verrukkelijke stress, met daarna de ontlading en endorfine die na het laatste fluitsignaal volgde, gun ik iedere supporter van alle ´kleine´ clubs in Nederland.

Al is het maar eens in je leven.

******

AZ - PSV, 9 mei 2013: 2-1 (2-1), finale KNVB-beker. Toeschouwers: 50.000.

******

(Foto´s: op het kille en tochtige Rotterdam CS heb ik voor het eerst met mijn mobieltje mezelf gefotografeerd. Dat deed ik in alle ernst, met dit resultaat: een kruising tussen een coole hiphopper en een opgefokte hooligan, in kunstzinnig graffiti-perspectief. En dat allemaal geheel per ongeluk..! Dee andere foto schoot ik een dag na de bekerfinale op de snelweg in Duitsland: ook de vrachtwagens jubelden daar mee voor AZ! - foto´s van Rißmann)

Moeder Wegereef

Het werd weer eens hoog tijd voor een bezoekje aan AZ, en samen met Kim toog ik opgewekt richting Alkmaar. Met thermo-onderkleding en knalrode ski-sokken had ik mij goed voorbereid op de ijzige omstandigheden in het bolwerk der kaaskijkers: we moetsen vrezen voor een graadje of 5 tot 7 onder nul. Kim zag dit alles veel luchtiger. Mede met het oog op de weinig modebewuste looks van mij, compleet ingewikkeld met winterse attributen als sjawl, muts en poolwanten, koos zij voor kleding die in de eerste plaats gezien mocht worden. Daar passen malle warmte-attributen natuurlijk nul bij. Het moet gezegd: Kim heeft de hele avond geen kik gegeven, ook al leken haar handen, oren en voeten er bekant af te vriezen. Ik ben enorm gesteld op AZ. Al sinds hun unieke, gewonnen race om de landstitel in het seizoen `80-`81, draag ik de club een warm hart toe. Dat speciale seizoen waarin ze vol bravoure de hegemonie van De Grote Drie doorbraken is onvergetelijk. Ik kan de basis-elf van dat gouden team zelfs als ik straks 80 ben ongetwijfeld nog moeiteloos oplepelen, kwijlend en dement of niet. En minstens zo onvergetelijk is de 1-0 zege die mijn bloedeigen Haarlem in de winterstop van dat seizoen boekte in een oefenpot ter gelegenheid van de nieuwe lichtmasten die Haarlem in gebruik nam. Gerrie Kleton was matchwinnaar en daarmee verantwoordelijk voor de eerste nederlaag die AZ`67 voor de kiezen kreeg sinds de start van het seizoen. Okee, het was een vriendschappelijk potje, maar tóch. Een half jaar verder waren zowel de Alkmaarders alsook mijn Haarlem, in de Eerste Divisie, kampioen. Mijn finest hour als voetbalfan. Vandaag de dag resideert AZ in een prachtig stadion, gevuld met vriendelijke supprters en dat alles begeleid door ontspannen, om niet te zeggen lieve service-medewerkers. Kom daar nog maar eens om, in de vaak zo opgefokte wereld van het moderne voetbal. De voetbaltempel in Alkmaar is kortom een verrukkelijk decor voor topvoetbal. Ondanks al mijn warme gevoelens voor de ploeg van Gertjan Verbeek, hoopte ik vandaag niettemin dat Vitesse drie punten kwam ophalen. Als trouw liefhebber van de underdog is mijn wens nu eenmaal dat niet Ajax of PSV voor de 200e keer landskampioen wordt, maar dat bijvoorbeeld Vitesse dit voor het eerst gaat lukken - exact in het jaar zoals geldschieter Jordania dat had aangemerkt toen hij FC Hollywood aan de Rijn een paar jaar terug overnam. Het zat er, tegen een swingend AZ, echter totaal niet in. En dus besloot ik maar te genieten van het na rust ontketende AZ, dat Vitesse een pak slaag van liefst 4-1 gaf. Intussen volgde ik met speciale belangstelling het fluitwerk van Jan Wegereef, die er na dit seizoen noodgedwongen mee moet ophouden van de bond. Dat is vreselijk jammer. Niet alleen is de 50-jarige arbiter bezig aan een heel sterk seizoen (hij voert fier het VI-scheidsrechtersklassement aan), ook is hij een prachtig cultfiguur. Overgetelijk is zijn wilde kaartenshow tijdens Senegal - Uruguay op het WK 2002. Wegereef slingerde niet minder dan twaalf spelers op de bon, op dat moment een WK-eindronde-record: Holland spreekt een woordje mee! Een ander mooi aspect, is het verhaal dat een jaar of tien geleden rondzong: Jan zou nog altijd bij zijn moeder wonen. Tot op de dag van vandaag sms`en mijn voetbalcomplaan Adje en ik als we Jan Wegereef zien fluiten over de vraag hoe moeder Wegereef haar zoon die avond thuis zal ontvangen. Goed gefloten? Dan staat de thee klaar, met wat lekkers erbij. Dubieuze beslissingen? Dan wordt het zonder eten naar bed voor Jan. Met moeder Wegereef valt namelijk niet te spotten. Ja, deze sms`jes, die zal ik nog het meeste missen als Jan gestopt is. Maar hier in Alkmaar kon ik hem nog eens uitgebreid aan het werk zien: zelfverzekerd, zonder poeha, gedecideerd en onomstreden de baas op het veld. Souverein, heet dat. Prachtig om te zien. Wat zonde dat hij stoppen moet. Snif... Zo mogelijk nóg meer melancholie voelde ik, toen ik na het laatste fluitsignaal focuste op de verslagen Theo Janssen. Hij stond er eerst enige ongeblikken wat verloren bij. Handjes in de zij. Koppie naar beneden. Daarna begaf hij zich schoorvoetend naar zijn aanhang in het uitvak, vlakbij waar Kim en ik zaten. Met verontschuldigende gebaren en een sip gezicht boog Theo voor zijn fans en klapte hij voor hen. Een groots gebaar, dat de meegereisde Vitesse-following terugbetaalde met applaus en gezang voor Theo. De andere tien geelzwarte spelers bleven ver op de achtergrond, alsof ze de confrontatie met hun supporters niet goed aandurfden. Maar Theo Janssen staat er ook als het eens moeilijk is. Een heerlijke sportman, voor wie ik graag naar het stadion kom. ****** AZ - Vitesse, 19 januari 2013: 4-1 (0-0), Eredivisie. Toeschouwers: 16.078. (foto: Kim Sweekhorst)